the time is now
Είναι ένα ρούχο πολιτικό;
Γιατί έφτιαξα ένα πρόγραμμα οκτώ εβδομάδων γύρω από ένα τζιν — και γιατί ανοίγει τώρα.
Ι.
Τον Μάιο που μας πέρασε έγινε κάτι που ονειρευόμουν χρόνια:
Δέκα άνθρωποι κάθισαν σε έναν χώρο στην Αθήνα για δύο ώρες και μιλήσαμε για ένα τζιν. Οι θέσεις είχαν εξαντληθεί σε λίγες μέρες — κάτι που δεν το περίμενα, που με ενθουσίασε και με άγχωσε συνάμα. Το άγχος μου κατάφερε να επεκταθεί στα αντικείμενα, πολλά τα απρόοπτα της τελευταίας στιγμής, είχαν προηγηθεί απίστευτες καταστάσεις τις προηγούμενες μέρες που αξίζουν ένα ολόκληρο δικό τους ξεχωριστό ποστ για μια άλλη στιγμή.
Πίσω στο θέμα μας όμως. Καταφέραμε να ξεκινήσουμε κι εγώ να αρχίσω επιτέλους να μιλάω για όλα αυτά που είχα υποσχεθεί. Κάπου στη μέση εκείνης της συνάντησης συνέβη το εξής: η συζήτηση σταμάτησε να είναι δική μου. Κάποιο είπε κάτι για το τζιν του. Κάποιο άλλο απάντησε με μια προσωπική ιστορία. Και μετά ξεκίνησαν να μιλάνε μεταξύ τους, και εγώ απλώς κρατούσα τον χώρο.
Εκεί κατάλαβα ότι δε βρισκόμουν σε μια εισαγωγική διάλεξη. Ήμουν στην αρχή μιας δημιουργικής έξαρσης, μιας σχεδόν απελευθερωτικής εμπειρίας.
Φυτεύτηκε ένας σπόρος, δημιουργήθηκε ένα μυκήλιο, και τώρα ήρθε η στιγμή του να μας αποκαλύψει τα μανιταράκια του ένα ένα.
ΙΙ. Το πρόβλημα δεν είναι η άγνοια
Ντυνόμαστε κάθε μέρα μέσα σε ένα σύστημα που δεν το βλέπουμε.
Και το παράδοξο είναι ότι ξέρουμε. Ξέρουμε για το νερό. Για τα εργοστάσια στο Μπανγκλαντές. Για τα βουνά από ρούχα που καταλήγουν στην Γκάνα και στην έρημο της Ατακάμα. Έχουμε δει τα ντοκιμαντέρ, έχουμε διαβάσει τα άρθρα.
Και συνεχίζουμε να αγοράζουμε.
Μοιάζει υποκριτικό, μα αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι κάτι πιο ενδιαφέρον: έχουμε πληροφορία αλλά όχι εργαλεία. Ξέρουμε τα συμπτώματα του συστήματος χωρίς να καταλαβαίνουμε πώς κρατιέται όρθιο, και κυρίως, χωρίς να βλέπουμε πού ακριβώς στέκεται το δικό μας σώμα μέσα του.
Το αποτέλεσμα είναι ενοχή. Και η ενοχή είναι το πιο άχρηστο συναίσθημα που υπάρχει, γιατί ακινητοποιεί. Σε κάνει να νιώθεις ότι κάτι κάνεις ενώ δεν κάνεις τίποτα.
Η ενοχή δε βοηθάει στην ανάλυση που απαιτείται για να καταλάβουμε. Και σίγουρα δεν αποτελεί προτροπή για δράση.
ΙΙΙ. Η μόδα ως πρίσμα
Εδώ έρχεται το REfashioned. Οκτώ εβδομάδες που χρησιμοποιούν τη μόδα ως πρίσμα για να εξερευνήσουμε το φύλο, το περιβάλλον, την εξουσία, την ψυχολογία της κατανάλωσης, τις φυλετικές ανισότητες και τον ακτιβισμό.
Όχι fashion tips. Πολιτική εκπαίδευση μέσα από ένα κομμάτι ύφασμα.
Γιατί η μόδα; Επειδή είναι το μόνο σύστημα που το φοράμε. Δεν το διαβάζουμε στις ειδήσεις, δεν το παρακολουθούμε από απόσταση, το έχουμε σε επαφή με το σώμα μας κάθε στιγμή της ημέρας. Κάθε πρωί παίρνουμε μια απόφαση που είναι ταυτόχρονα αισθητική, οικονομική, ταξική, έμφυλη και οικολογική, πολλές φορές σε τριάντα δευτερόλεπτα χωρίς να την πολυσκεφτούμε.
Δεν υπάρχει καλύτερο σημείο εισόδου σε ένα σύστημα από ένα σημείο που το αγγίζεις καθημερινά.
ΙV. Το νήμα
Σε όλες τις οκτώ εβδομάδες κρατάμε ένα και μόνο αντικείμενο: ένα τζιν.
Το πιο δημοκρατικό ρούχο στην ιστορία της μόδας. Το πιο αμφιλεγόμενο κομμάτι στην αλυσίδα παραγωγής.
Ξεκίνησε ως φόρμα εργασίας για ανθρώπους που έσκαβαν. Πέρασε από τους καουμπόηδες στους έφηβους επαναστάτες, από τα κινήματα των δικαιωμάτων στις πασαρέλες, από το σύμβολο της ισοπέδωσης των τάξεων στο προϊόν των τετρακοσίων ευρώ. Ένα ρούχο που φοριέται ταυτόχρονα από τον εργάτη και τον διευθυντή του, και που ο καθένας τους το εννοεί διαφορετικά.
Ποιο σώμα το φοράει; Ποιο σώμα το φτιάχνει; Ποιο σώμα δεν φαίνεται ποτέ;
Το τζιν δεν είναι το θέμα μας. Είναι το εργαλείο για να αναπτύξουμε τη μέθοδό μας. Γιατί αν μπορείς να ‘διαβάσεις’ ένα τζιν — την κοπή του, τη διαδρομή του, το ξέβαμμά του, την τιμή του, το ποιος επιτρέπεται να το φοράει και πώς — μπορείς να καταλάβεις πολλά για την παθογένεια μιας ολόκληρης βιομηχανίας. Και να σκεφτείς βιώνοντας.
V. Πώς δουλεύουμε
Κάθε συνάντηση ακολουθεί την ίδια δομή. Μια διαδρομή από την αντίδραση στη σκέψη και από τη σκέψη στην πράξη.
PROVOKE — Ξεκινάμε από κάτι που ενοχλεί. Μια εικόνα, ένα νούμερο, μια αντίφαση. Όχι για εντυπωσιασμό, αλλά επειδή η δυσφορία μπορεί να ενεργοποιήσει τη σκέψη πιο άμεσα. DECODE — Το αποδομούμε με εργαλεία από σημαντικούς διανοητές της εποχής μας. Nawal El Saadawi για το σώμα και την εξουσία. Byung-Chul Han για την αυτο-βελτιστοποίηση, το «λείο» και την κοινωνία της απόδοσης. Timothy Morton για το πλέγμα της οικολογικής αλληλεξάρτησης και το τι σημαίνει να σκέφτεσαι σε κλίμακα που δεν χωράει στο μυαλό σου.
REIMAGINE — Φανταζόμαστε αλλιώς. Όχι αισιόδοξα. Ελπιδοφόρα. Δεν είναι το ίδιο, και θα δούμε γιατί: η αισιοδοξία περιμένει κάτι να συμβεί, η ελπίδα δουλεύει προς να το πραγματοποιήσει.
ACTIVATE — Και μετά; Τι κάνεις τη Δευτέρα το πρωί. Χωρίς αυτό το κομμάτι, όλα τα προηγούμενα είναι διανοητική ψυχαγωγία.
VI. Τι δεν είναι
Δεν είναι διάλεξη. Δεν θα κάθεσαι να ακούς για δύο ώρες. Η μεθοδολογία στηρίζεται στο ότι η ομάδα σκέφτεται μαζί — αν δεν μιλήσεις, λείπει κάτι.
Δεν είναι workshop ραπτικής ή upcycling. Δεν είναι αυτό το ζητούμενο.
Δεν είναι πρόγραμμα ενοχής. Δεν θα σου πω τι να αγοράζεις και τι όχι. Η ατομική κατανάλωση είναι το μικρότερο κομμάτι της ιστορίας, και η εμμονή μαζί της είναι μέρος του προβλήματος.
Δεν είναι ουδέτερο. Το fasfem έχει θέση: φεμινιστική, αντιαποικιακή, οικολογική. Δεν θα προσποιηθώ ισορροπία που δεν πιστεύω.
VII. Για ποια άτομα είναι
Για όσα θέλουν να καταλάβουν συστήματα προκειμένου να τα αλλάξουν.
Δεν χρειάζεσαι υπόβαθρο στη μόδα, στη φιλοσοφία ή στην περιβαλλοντική επιστήμη. Δεν χρειάζεται να έχεις διαβάσει τίποτα από τα παραπάνω ονόματα. Χρειάζεσαι διάθεση να μείνεις στην ερώτηση λίγο παραπάνω απ' όσο σου είναι άνετο.
Στο introductory session ήρθαν άνθρωποι από εντελώς διαφορετικές αφετηρίες — και αυτό ήταν το καλύτερο κομμάτι. Οι πιο ενδιαφέρουσες στιγμές δεν ήρθαν από όσους ήξεραν, αλλά από όσους ρώτησαν κάτι που κανείς άλλος δεν είχε σκεφτεί να ρωτήσει.
Και κάτι ακόμα: οι θέσεις είναι σκόπιμα λίγες. Ο αληθινός διάλογος δεν χωράει σε αμφιθέατρο.
VIII. Πρακτικά
Πότε: Οκτώ Τρίτες, 17:00–19:00 6, 13, 20, 27 Οκτωβρίου · 3, 10, 17, 24 Νοεμβρίου 2026
Πού: WHENHub, Αθήνα
Κόστος: €300 Early bird: €250 για εγγραφές έως 14 Σεπτεμβρίου Δυνατότητα δύο δόσεων: €150 × 2 Μειωμένες θέσεις: €200 για φοιτητές και ανέργους (περιορισμένος αριθμός)
Δηλώσεις συμμετοχής έως: 22 Σεπτεμβρίου
Για όσα συμμετείχατε στο introductory session του Μαΐου: τα €25 σας αφαιρούνται από το κόστος του κύκλου.
Τι παίρνεις μαζί σου: τσάντα, σημειωματάριο, μολύβι, σελιδοδείκτης και το zine του REfashioned — υλικό που φτιάχτηκε γι' αυτόν τον κύκλο και μένει σε σένα.
ΙΧ.
Την τελευταία εβδομάδα κλείνουμε με πορτοκαλί κλωστή.
Δεν θα εξηγήσω γιατί εδώ. Θα καταλάβεις όταν φτάσουμε εκεί.